Praca sezonowa w Niemczech – umowa, nocleg, podatek [2026]

Praca sezonowa w Niemczech 2026: umowa krótkoterminowa (70 dni, w rolnictwie 90), 13,90 euro, potrącenia za nocleg, A1, podatek 25% i PIT. Wzór CV.

Autor: , Założyciel i CEO GenerujCV.com · Opublikowano:

Ile zostanie Ci z sezonu w Niemczech? Ogłoszenia odpowiadają zwykle tylko na pół tego pytania: podają stawkę za godzinę, czasem dodają „zakwaterowanie zapewnione” i numer telefonu do koordynatora. O resztę trzeba zapytać samemu. Ile kosztuje łóżko w kontenerze i czy można je potrącić z pensji? Kto płaci, gdy w trzecim tygodniu skręcisz kostkę między rzędami truskawek? Czy z wypłaty zniknie 25 procent podatku i czy da się go odzyskać? I co z tym wszystkim zrobić w polskim PIT w kwietniu następnego roku?

Na te pytania niemieckie prawo ma dość konkretne odpowiedzi, tylko rozrzucone po stronach urzędów, które mało kto czyta przed wyjazdem. Ten tekst zbiera je w jednym miejscu. Dotyczy wyłącznie sezonu w Niemczech: zbiorów, hoteli i gastronomii otwartej kilka miesięcy w roku. Ogólny obraz pracy sezonowej i tymczasowej, także w Polsce, Holandii i Wielkiej Brytanii, znajdziesz w przewodniku praca tymczasowa i sezonowa. Zameldowanie, Steuer-ID i konto przy dłuższym wyjeździe opisuje tekst CV do pracy w Niemczech, więc tu ich nie powtarzam.

Kiedy i gdzie Niemcy szukają ludzi na sezon

Rolniczy rok zaczyna się od szparagów. Zbiór rusza zwykle w kwietniu i tradycyjnie kończy się koło 24 czerwca, w dniu świętego Jana. Zaraz za nimi idą truskawki, od maja do lipca, potem czereśnie i borówki. Sierpień i wrzesień to chmiel w Bawarii, wrzesień i październik to winobranie nad Renem i Mozelą oraz jabłka. Dokładne terminy zależą od pogody, a gospodarstwa przesuwają start nawet o dwa tygodnie, więc bilet kupuje się raczej na podstawie wiadomości od gospodarza niż kalendarza z internetu.

Turystyka ma dwa szczyty. Latem pracę dają hotele, pensjonaty i kempingi nad Morzem Północnym i Bałtykiem oraz w regionach górskich. Zimą, mniej więcej od grudnia do marca, sezon narciarski w Alpach Bawarskich. Do tego dochodzą jarmarki bożonarodzeniowe w listopadzie i grudniu. Niemiecki urząd celny, który kontroluje płacę minimalną, wymienia wśród typowych pracowników sezonowych właśnie kelnerów, personel kuchni i pokojówki w hotelach i lokalach otwartych tylko część roku, a w rolnictwie zbieraczy w uprawach owoców, warzyw i winorośli.

Różnica między tymi dwoma światami nie kończy się na rodzaju pracy. W polu liczy się kondycja, gotowość do wstawania przed świtem i praca w upale, a język schodzi na dalszy plan, bo brygadzista często mówi po polsku. W hotelu bez podstawowego niemieckiego albo angielskiego trudno o cokolwiek poza zmywakiem i sprzątaniem pokoi. To przekłada się na CV, do którego wrócę na końcu.

Jeśli wahasz się między krajami, warto porównać nie tylko stawki. W Austrii sezon w hotelach górskich wygląda podobnie, ale zasady umów i wynagrodzeń wynikają z układów zbiorowych, co opisuje tekst praca w Austrii. W Holandii zamiast gospodarza zatrudnia zwykle biuro pośrednictwa, a mieszkanie bywa częścią umowy z agencją, o czym piszemy w poradniku praca w Holandii. Niemcy wyróżniają się tym, że przy krótkim sezonie możesz trafić na umowę bez składek, a to zmienia kilka rzeczy naraz.

Umowa krótkoterminowa, czyli 70 dni albo 90 w polu

Większość sezonowców w Niemczech pracuje na tak zwanej kurzfristige Beschäftigung, czyli zatrudnieniu krótkoterminowym. To odmiana minijobu, tyle że bez limitu zarobków. Według Minijob-Zentrale taka praca może trwać w roku kalendarzowym najwyżej trzy miesiące albo 70 dni roboczych. W gospodarstwach rolnych limit jest dłuższy: 15 tygodni albo 90 dni roboczych.

Trzy rzeczy w tej definicji mają praktyczne skutki.

Limit liczy się z wszystkich takich prac w roku. Jeśli w kwietniu i maju byłeś przy szparagach, a we wrześniu chcesz jechać na winobranie, oba okresy się sumują. Drugi pracodawca zapyta Cię o wcześniejsze zatrudnienia w tym roku i powinien dostać prawdziwą odpowiedź, bo to on ocenia, czy umowa krótkoterminowa jest jeszcze możliwa.

Wysokość zarobków nie ma znaczenia, ale ma znaczenie, kim jesteś. Kiedy zarabiasz więcej niż 603 euro miesięcznie, a przy pełnym etacie w polu zarobisz dużo więcej, pracodawca musi sprawdzić, czy praca nie jest dla Ciebie „zawodowa” (berufsmäßig), czyli czy nie jest Twoim głównym źródłem utrzymania. Minijob-Zentrale podaje, że nie jest, gdy masz główne zatrudnienie albo prowadzisz działalność. Za to osoby bez pracy zarejestrowane jako szukające zatrudnienia z założenia pracują zawodowo i umowa krótkoterminowa przy takich zarobkach odpada. Jeśli jesteś zarejestrowany w polskim urzędzie pracy, sprawdź przed wyjazdem, jak gospodarz oceni Twój status i co wyjazd oznacza dla rejestracji. Zasady po stronie urzędu opisuje tekst o rejestracji jako bezrobotny.

Pracownik nie płaci składek. Przy zatrudnieniu krótkoterminowym opłaty do Minijob-Zentrale ponosi pracodawca: drobne składki wyrównawcze i ubezpieczenie wypadkowe. Ty nie płacisz składek emerytalnych, chorobowych ani na bezrobocie. Brzmi świetnie, dopóki nie zadasz pytania z następnej sekcji.

Gdy praca nie spełnia warunków, na przykład trwa dłużej albo wychodzi na jaw, że jest zawodowa, staje się zwykłym zatrudnieniem z pełnymi składkami. Dla Ciebie to oznacza niższą wypłatę netto, ale też normalne niemieckie ubezpieczenie zdrowotne.

Z tych limitów wynika coś, o czym ogłoszenia hotelowe rzadko mówią wprost. Letni sezon nad morzem trwa często od maja do października, a zimowy w Alpach od grudnia do kwietnia. To więcej niż trzy miesiące, więc taka praca zwykle nie zmieści się w umowie krótkoterminowej i będzie zwykłym zatrudnieniem na czas określony, z niemieckimi składkami i kasą chorych od pierwszego dnia. W polu jest odwrotnie: dwa, trzy miesiące przy szparagach i truskawkach to typowy przypadek zatrudnienia krótkoterminowego. Ta sama „praca sezonowa w Niemczech” może więc oznaczać dwie zupełnie różne umowy, a wypłata netto przy tej samej stawce będzie inna.

Kto Cię ubezpiecza, skoro nie płacisz składek

To jest pytanie, które moim zdaniem trzeba zadać gospodarzowi albo agencji przed podpisaniem czegokolwiek, nawet jeśli zabrzmi niezręcznie. Brak składek oznacza brak automatycznego niemieckiego ubezpieczenia zdrowotnego.

Minijob-Zentrale pisze wprost, że pracownik z innego kraju UE, wobec którego stosuje się prawo niemieckie, nie dostaje automatycznie ochrony w kasie chorych. Jednocześnie przez podjęcie pracy może stracić ubezpieczenie w kraju pochodzenia. Wtedy w Niemczech uchodzi za osobę nieubezpieczoną i powinien sam zgłosić się do ustawowej kasy chorych, która sprawdzi, gdzie ma się ubezpieczyć.

W praktyce sytuacje rozkładają się mniej więcej tak:

Wypadek przy pracy to osobna sprawa: ubezpieczenie wypadkowe opłaca pracodawca także przy zatrudnieniu krótkoterminowym. Ale grypa w trzecim tygodniu sezonu, ząb albo skręcona kostka po pracy to już zwykła opieka zdrowotna, za którą bez ubezpieczenia zapłacisz sam.

Etat w Polsce i sezon na urlopie

Częsty scenariusz: masz umowę o pracę w Polsce, bierzesz urlop wypoczynkowy i jedziesz na trzy tygodnie na truskawki albo winobranie. Dla przepisów o ubezpieczeniach to praca w dwóch państwach jednocześnie.

ZUS na stronie o pracy w dwóch lub kilku państwach członkowskich wyjaśnia, że takie równoległe zatrudnienie obejmuje też pracę dodatkową wykonywaną w trakcie płatnego urlopu. To, którego kraju przepisy Cię obejmą, zależy od reguł z art. 13 rozporządzenia 883/2004: od tego, gdzie mieszkasz, gdzie wykonujesz znaczną część pracy i gdzie mają siedziby Twoi pracodawcy. ZUS pokazuje na przykładach, że przy pracodawcach w dwóch krajach wynik może wypaść różnie, więc nie zakładaj z góry, że „zostajesz w polskim ZUS-ie”.

Praktyczna rada: zanim wyjedziesz, złóż w ZUS wniosek o ustalenie ustawodawstwa i o zaświadczenie A1. Niemiecki pracodawca, który dostanie A1, wie, że składki idą w Polsce, i nie zgłasza Cię do niemieckiego systemu. Bez dokumentu musi sam zgadywać, a zgaduje na swoją korzyść.

Druga strona medalu dotyczy Twojego polskiego pracodawcy. Urlop jest Twoim czasem i praca gdzie indziej nie jest z zasady zakazana. Wyjątkiem jest osobna umowa o zakazie konkurencji, jeśli ją podpisałeś. Przy zbieraniu jabłek raczej Cię nie dotyczy, przy pracy w hotelu konkurencyjnej sieci już może.

13,90 euro i to, co wolno z nich potrącić

Od 1 stycznia 2026 roku niemiecka płaca minimalna wynosi 13,90 euro brutto za godzinę, a według tej samej informacji rządu w 2027 roku wzrośnie do 14,60 euro. Dotyczy także pracowników sezonowych i osób z innych krajów UE.

W zbiorach wiele gospodarstw płaci od wyniku, na przykład za skrzynkę albo kilogram. Akord jest dozwolony, ale po przeliczeniu na przepracowane godziny stawka nie może spaść poniżej płacy minimalnej. Dlatego zapisuj sam swoje godziny, choćby w notatce w telefonie: dzień, start, koniec, przerwy. Pracodawca ma własną ewidencję, ale Twoja jest jedynym dowodem, gdy coś się nie zgadza.

Dla orientacji przeliczenie poglądowe: 40 godzin w tygodniu po 13,90 euro to 556 euro brutto tygodniowo, a przy 50 godzinach w szczycie zbiorów 695 euro. To kwoty przed podatkiem i przed ewentualnymi potrąceniami za nocleg i wyżywienie, a przy umowie krótkoterminowej bez składek pracownika. Jeśli ktoś obiecuje Ci „2500 euro na rękę za miesiąc” przy płacy minimalnej, policz najpierw, ile godzin musiałbyś na to przepracować.

Najciekawszy jest jednak wyjątek dotyczący zakwaterowania i wyżywienia. Co do zasady w Niemczech płaca minimalna musi być wypłacona w pieniądzu. Urząd celny (Zoll) dopuszcza jednak, by u pracowników sezonowych zaliczyć na poczet płacy minimalnej nocleg i wyżywienie. Pod warunkami, które warto znać:

Praktycznie: poproś przed wyjazdem o umowę i znajdź w niej kwotę za nocleg i wyżywienie. Jeśli jej nie ma, a „mieszkanie kosztuje 10 euro dziennie” słyszysz tylko przez telefon, masz prawo dopytać, na jakiej podstawie zostanie potrącone.

Gospodarz, agencja czy pośrednik z ogłoszenia

Do sezonu w Niemczech prowadzą trzy drogi, a każda inaczej rozkłada ryzyko.

Bezpośrednio u gospodarza albo w hotelu. Masz niemiecką umowę, najczęściej krótkoterminową, i jednego pracodawcę, którego możesz sprawdzić. Wiele gospodarstw przyjmuje co roku tę samą ekipę i kolejne osoby z polecenia. Jeśli raz dobrze przepracujesz sezon, w styczniu sam dostaniesz telefon z pytaniem o termin. Oferty od pracodawców z całej UE publikuje też portal EURES, prowadzony przez Komisję Europejską.

Przez polską agencję zatrudnienia, która tylko pośredniczy i kontaktuje Cię z niemieckim pracodawcą. Umowę podpisujesz potem z gospodarzem. Agencja musi być wpisana do polskiego rejestru agencji zatrudnienia i nie może pobierać od Ciebie opłat za znalezienie pracy, poza kilkoma kosztami przy wyjazdach za granicę, które musi wcześniej podać na piśmie. Jak sprawdzić agencję w rejestrze KRAZ, opisuje przewodnik praca tymczasowa i sezonowa.

Przez agencję pracy tymczasowej albo jako pracownik delegowany przez polską firmę. Wtedy pracodawcą jest agencja albo polska firma, a gospodarz tylko korzysta z Twojej pracy. Do takiej sytuacji odnosi się wspomniane wyżej wyłączenie: nocleg i wyżywienie nie mogą być zaliczone na poczet płacy minimalnej. Przy delegowaniu z polską umową dochodzi też A1 i polskie składki.

Uczciwa oferta, niezależnie od drogi, ma na piśmie: nazwę pracodawcy i miejscowość, rodzaj umowy i czas jej trwania, stawkę brutto za godzinę albo zasady akordu, koszt noclegu i wyżywienia, sposób dojazdu i to, kto za niego płaci. Opłata „za wpis na listę” albo „za rezerwację miejsca” przelewana prywatnej osobie to sygnał, żeby odpuścić.

Moim zdaniem przy pierwszym wyjeździe najbezpieczniej jest jechać tam, gdzie ktoś z Twoich znajomych przepracował już sezon i wrócił zadowolony. Taka rekomendacja mówi więcej niż najładniejsze ogłoszenie: wiesz, jak wygląda kwatera, czy wypłaty przychodzą na czas i czy brygadzista liczy godziny uczciwie. Jeśli nikogo takiego nie znasz, poproś koordynatora o kontakt do osoby, która była tam rok wcześniej. Uczciwy pracodawca zwykle nie ma z tym problemu.

Podatek w Niemczech i po powrocie do Polski

Brak składek nie oznacza braku podatku. Przy zatrudnieniu krótkoterminowym pracodawca rozlicza podatek z niemieckim urzędem skarbowym na jeden z dwóch sposobów, które opisuje Minijob-Zentrale: ryczałtem 25 procent albo według Twojej klasy podatkowej (Steuerklasse).

Ryczałt jest prosty: płaci go pracodawca, ale może umownie przerzucić go na Ciebie, więc zapytaj, czy podana stawka jest przed ryczałtem, czy po nim. Ten podatek jest rozliczeniem ostatecznym, więc nie odzyskasz go w niemieckim zeznaniu. Rozliczenie według klasy podatkowej wymaga numeru Steuer-ID i zgłoszenia do urzędu, ale przy krótkim sezonie i niskim rocznym dochodzie w Niemczech może dać prawo do zwrotu części podatku po złożeniu niemieckiego zeznania. Która opcja się opłaca, zależy od tego, ile zarobisz w Niemczech w całym roku. Zapytaj pracodawcę przed podpisaniem umowy, jak będzie Cię rozliczał, i zachowaj roczne zaświadczenie o zarobkach i podatku (Lohnsteuerbescheinigung) albo pasek wynagrodzenia z ostatniego miesiąca.

Po polskiej stronie liczy się umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami. Dla pracy wykonywanej w Niemczech Polska stosuje co do zasady metodę wyłączenia z progresją. Dochód z sezonu nie jest drugi raz opodatkowany w Polsce, ale jeśli w tym samym roku masz też polskie dochody opodatkowane według skali, wykazujesz niemiecki dochód w załączniku PIT/ZG do zeznania PIT-36. Wtedy podnosi on stawkę, którą liczy się podatek od polskich zarobków. Ulga abolicyjna przy tej metodzie nie ma zastosowania. Jeśli przez cały rok miałeś wyłącznie dochód z Niemiec, zwykle nie ma czego rozliczać w Polsce. W nietypowej sytuacji, na przykład przy kilku krajach w jednym roku, warto zadzwonić do Krajowej Informacji Skarbowej, zanim złożysz zeznanie.

CV na sezon mieści się na jednej stronie

Gospodarz szukający zbieraczy nie czyta CV jak rekruter w korporacji. Chce na pierwszy rzut oka wiedzieć: od kiedy do kiedy możesz przyjechać, czy masz już za sobą podobną pracę, czy wytrzymasz fizycznie i czy dogadasz się z brygadzistą. W hotelu dochodzi język i doświadczenie z gośćmi. Wszystko inne jest dodatkiem.

Dlatego dobre CV na sezon jest krótkie i bardzo konkretne:

Dostępność w pierwszych linijkach. Daty przyjazdu i wyjazdu w profilu, nie w mailu. Przy umowie krótkoterminowej to nie formalność: gospodarz musi zmieścić Cię w limicie 15 tygodni albo trzech miesięcy, licząc też Twoje wcześniejsze sezony w tym roku.

Sezony jako jedna pozycja. Dwa wyjazdy do tego samego gospodarstwa wpisz razem, z łączną liczbą miesięcy i rodzajem upraw. Jeśli w drugim sezonie prowadziłeś grupę, liczyłeś skrzynki albo jeździłeś ciągnikiem, napisz to wprost, bo to jest argument za wyższą stawką albo funkcją brygadzisty. Jak opisać kilka krótkich prac, żeby nie wyglądały na chaos, pokazuje przewodnik o pracy wakacyjnej dla studentów.

Język bez przesady. Napisz poziom i do czego Ci wystarcza: „niemiecki A2: rozmowa z brygadzistą, instrukcje BHP”. W hotelu ktoś to sprawdzi przy pierwszym telefonie, więc lepiej napisać skromniej. Skalę poziomów i sposób zapisu opisuje tekst o językach obcych w CV.

Uprawnienia, które się przydają. Prawo jazdy, wózek widłowy z UDT, kurs pierwszej pomocy, a w gastronomii orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Polskich nazw nie trzeba tłumaczyć na siłę, wystarczy krótki opis w nawiasie.

Wersja hotelowa wygląda trochę inaczej. Do hotelu CV trafia zwykle do recepcji albo działu kadr, a nie do brygadzisty, i ktoś porówna je z kilkoma innymi zgłoszeniami. Tu bardziej niż kondycja liczą się: praca z gośćmi, systemy rezerwacji albo kasowe, które znasz, praca w weekendy i święta oraz gotowość do zakwaterowania w pokoju dla personelu. Jeśli robiłeś sezon na recepcji nad polskim morzem, opisz skalę: ile pokoi miał obiekt, ilu gości obsługiwałeś w szczycie, czy prowadziłeś zmianę. Kucharz albo pomoc kuchenna niech wpisze rodzaj kuchni i liczbę wydawanych posiłków. Zdjęcie w niemieckim CV jest wciąż częste, ale nie jest obowiązkowe, a list motywacyjny do hotelu może mieć trzy, cztery zdania: kim jesteś, w jakim terminie przyjedziesz i dlaczego właśnie ten region.

W CV przesyłanych przez GenerujCV powtarza się ten sam brak: kandydat ma za sobą trzy sezony w polu, ale wpisuje je jako „prace dorywcze za granicą” bez nazwy regionu, upraw i roku. Dla gospodarza to sygnał, że nie wiadomo, co ta osoba robiła. Jeśli wysyłasz CV bezpośrednio do niemieckiego hotelu albo większego gospodarstwa, przygotuj wersję po niemiecku. Układ Lebenslauf i słownictwo znajdziesz w poradniku CV po niemiecku. Dla polskiego pośrednika wystarczy polska wersja, taka jak wzór poniżej.

Gotowy wzór CV na sezon przy zbiorach w Niemczech

Tomasz ma za sobą dwa sezony w jednym gospodarstwie, w drugim jako lider grupy, a zimą pracował w Polsce w magazynie. Tę samą strukturę przeniesiesz na sezon w hotelu: zamień uprawy na rodzaj obiektu, a skrzynki na liczbę pokoi albo gości. Osoba, gospodarstwo, centrum logistyczne i dane kontaktowe są zmyślone.

Wzór CV pracownika sezonowego do pracy przy zbiorach w Niemczech - dwa sezony szparagów i truskawek, lider grupy, dostępność od kwietnia do lipca, niemiecki A2 i wózek widłowy z UDT

Tomasz Wiśniewski

Pracownik sezonowy - zbiory owoców i warzyw (Niemcy)

Tarnów | +48 600 000 000 | tomasz.wisniewski@example.com

Profil zawodowy

Dwa sezony w niemieckim gospodarstwie warzywno-owocowym: szparagi od kwietnia, truskawki do lipca. W drugim sezonie prowadziłem ośmioosobową grupę zbieraczy, przydzielałem rzędy i liczyłem skrzynki do ewidencji. Między sezonami pracowałem w Polsce jako operator wózka widłowego. Niemiecki na poziomie A2 wystarcza mi do rozmowy z brygadzistą i do instrukcji BHP. Mam własny dojazd i jestem dostępny od 1 kwietnia do 10 lipca 2027.

Doświadczenie zawodowe

Pracownik sezonowy, w 2026 lider grupy | Gospodarstwo warzywno-owocowe w Dolnej Saksonii | Niemcy | 04.2025 - 07.2026

Operator wózka widłowego (umowa zlecenie) | Centrum logistyczne | Tarnów | 10.2025 - 03.2026

Wykształcenie

Technikum, zawód technik ogrodnik | Technikum w Tarnowie | 2018 - 2023

Umiejętności

Zbiór i sortowanie owoców | Prowadzenie grupy zbieraczy | Ewidencja godzin i skrzynek | Wózek widłowy z UDT | Prawo jazdy kat. B

Języki

Polski - ojczysty | Niemiecki - A2 | Angielski - B1

Certyfikaty

Klauzula RODO

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb niezbędnych do realizacji procesu rekrutacji zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Sekcje ułożone w osobnych ramkach, z profilem i doświadczeniem na całą szerokość, to szablon Modułowy; zielony akcent ustawisz w kreatorze jednym kliknięciem.

Własną wersję złożysz w kreatorze CV: w stanowisku docelowym wpisz rodzaj pracy i kraj, a każdy sezon dodaj jako osobny punkt w opisie jednego stanowiska.

Zanim wsiądziesz do busa

Na koniec krótka lista rzeczy, które warto mieć załatwione przed wyjazdem, a nie po pierwszej wypłacie.

Masz umowę albo przynajmniej jej projekt i wiesz, czy to zatrudnienie krótkoterminowe, zwykła umowa czy praca przez agencję. Znasz stawkę brutto za godzinę, wiesz, czy będzie akord, i porównałeś ją z 13,90 euro. Koszt noclegu i wyżywienia jest wpisany w umowę, a nie tylko obiecany przez telefon.

Wiesz, kto Cię ubezpiecza na wypadek choroby. Jeśli masz w Polsce etat albo działalność, złożyłeś w ZUS wniosek o A1. Jeśli nie masz w Polsce żadnego ubezpieczenia, zapytałeś gospodarza o polisę i masz ją na piśmie.

Wiesz, jak pracodawca rozliczy podatek, i zabierzesz z powrotem dokument z zarobkami. W kwietniu przyda się przy polskim PIT, jeśli masz też polskie dochody.

I ostatnia rzecz: zapisuj godziny. Codziennie, krótko, w telefonie. Przy dobrym gospodarzu nigdy się nie przyda. Przy słabym będzie najważniejszym dokumentem z całego sezonu.

Przed wyjazdem do domu poproś jeszcze gospodarza albo kierownika hotelu o krótkie pisemne potwierdzenie zatrudnienia: okres, stanowisko i ewentualnie funkcję, jeśli prowadziłeś grupę. W Niemczech po zakończeniu pracy możesz zażądać świadectwa pracy (Arbeitszeugnis), ale przy sezonie wystarczy zwykle jedna kartka z pieczątką. Przyda się przy kolejnym sezonie, przy pierwszej pracy w Polsce i w CV, w którym dwa sezony z potwierdzeniem znaczą więcej niż dwa sezony opisane z pamięci.